در این بخش، نحوه استفاده از دستگاه در دو بخش راهاندازی دستگاه و اطلاعات مربوط به بخشهای مختلف پنل کنترل، صفحه لمسی و صفحه نمایش بیان شده و مدهای تصویربرداری مختلف دستگاه به اختصار معرفی شده است. برای استفاده از دستورالعملهای این بخش لازم است به این موارد توجه شود:
تمامی فرآیندهایی که شمارهگذاری شدهاند، به ترتیب اولویت آورده شدهاند و لازم است کاربر فرآیند موردنظر را به ترتیب بیانشده اجرا کند، ولی سایر فرآیندها برای اطلاع از ویژگیهای دستگاه هستند و لزومی به اجرای گامبهگام آنها وجود ندارد.
شناسایی صفحهکلیدهای دستگاه
برای انتخاب مدهای تصویربرداری و تنظیم آنها و نیز واردکردن اطلاعات بیمار و ذخیره و انتقال اطلاعات، کلیدهای کنترلی در صفحه لمسی و روی پنل کنترل تعبیه شدهاند که در ادامه معرفی میشوند.
پنل کنترل
• دکمههای کنترلی موجود روی پنل کنترل شامل کلیدهای فشاری، پیچها و پیچ-کلید میباشند.
• هر کلید فشاری برای فعال یا غیرفعالکردن یک فعالیت جدید استفاده میشود.
• چرخاندن یک پیچ سبب تغییر تنظیمات فعالیت انتخابشده میشود.
• با فشردن پیچ-کلیدها یک فعالیت جدید فعال میشود، در حالی که با چرخاندن پیچ، امکان تغییر تنظیمات آن فعالیت فراهم میشود.
• در منو یا صفحات دیگر در مانیتور، گزینه یا اسم هایلایتشده، نشانه آمادهبودن آن برای انتخابشدن است. با انتخاب کلید Select روی پنل کنترل، میتوان آن را انتخاب کرد، یک مقدار به پارامترهای سیستم اختصاص داد یا کاری که گزینه انتخابشده انجام میدهد، را آغاز کرد.
• برای واردکردن متن در جایی روی مانیتور، باید فلش مکاننما به وسیله Trackball به آن مکان منتقل شود و از صفحهکلید موجود در صفحه لمسی برای نوشتن استفاده شود. برای نمایش لیستها نیز باید فلش پایین کلیک شود.
• برای نمایش و حرکت اطلاعات در صفحه نمایش میتوان از TouchRing استفاده کرد. حرکت TouchRing در جهت ساعتگرد، سبب حرکت صفحه نمایش به سمت پایین و حرکت TouchRing در جهت پادساعتگرد سبب حرکت صفحه نمایش به سمت بالا میشود.
صفحه لمسی
به کمک این ابزار، کنترلکنندههای مختلف، بسته به فعالیت در حال اجرا، در اختیار کاربر قرار داده میشوند؛ برای نمونه، با لمس بخش B، منوی مربوط به کنترلگرهای B-mode باز میشوند؛ البته بازکردن این منو به معنی فعالکردن B-mode نمیباشد. برای بیشتر مدهای تصویربرداری دو صفحه از کنترلگرها وجود دارد.
شروع کار با دستگاه
روشنکردن Aixplorer
1- ابتدا باید سوییچ واقع در پشت دستگاه به حالت I تغییر داده شود.
2- کاربر باید منتظر بماند تا چراغ LED سبز کامل روشن شود. نباید وقتی چراغ در حالت چشمکزن است، پنل کنترل روشن شود.
3- در نهایت باید کلید on/off موجود روی پنل کنترل فشار داده شود تا فرآیند bootشدن سیستم به صورت خودکار آغاز شود.
خاموشکردن پنل کنترل
1- ابتدا کلید on/off روی پنل کنترل فشار داده شود.
2- منوی shut down ظاهر میشود.
3- گزینه Yes از این منو انتخاب شود تا پنل کنترل shut down شود.
در حالتی که هنوز اطلاعاتی برای استخراج در سیستم وجود داشته باشد، به صورت خودکار، اطلاعات با روشنکردن مجدد سیستم، دوباره restart میشوند. برای جلوگیری از restartشدن اطلاعات، میتوان تیک موجود در مستطیل restart remaining jobs at start را برداشت.
خاموشکردن دستگاه
1- در نهایت با تغییر وضعیت سوئیچ واقع در پشت دستگاه به حالت 0، منبع برق دستگاه به طور کامل قطع شود.
لازم است که روشن و خاموشکردن دستگاه همیشه براساس ترتیبهای بیانشده در بالا انجام شود و در زمان جابجایی حتماً منبع برق آن قطع شود.
احتیاط
لازم است برای روشنکردن مجدد سیستم حتماً حداقل 15 ثانیه از خاموششدن کامل قبلی گذشته باشد. روشنکردن سیستم بلافاصله بعد از خاموششدن آن میتواند موجب ایراد در عملکرد دستگاه شود.
در صورتی که دستگاه به حالت عادی خاموش نمیشود، میتوان کلید on/off روی پنل کنترل را به مدت 5 ثانیه نگه داشت.
اگر با این روش نیز دستگاه خاموش نشد، میتوان از سوئیچ پشت دستگاه برای قطعکردن برق دستگاه استفاده کرد. البته این کار میتواند به دستگاه آسیب بزند و تنها در شرایط غیرعادی اجازه این کار وجود دارد.
در صورتی که دستگاه به درستی خاموش نشود، در استفاده بعدی ممکن است تصویربرداری B-mode درست کار نکند. این به معنی خرابی دستگاه نیست و با خاموشکردن سوئیچ پشت دستگاه و روشنکردن مجدد دستگاه بعد از 15 ثانیه، این مشکل رفع خواهد شد.
هرگز نباید دستگاه را در حین انتقال اطلاعات خاموش کرد، اینکار باعث خرابشدن دادهها میشود.
برای متوقفکردن اورژانسی دستگاه باید از سوئیچ پشت آن استفاده نمود.
انتخاب یک پروب
دستگاه چهار جایگاه برای اتصال پروبها دارد، البته در یک لحظه تنها یک پروب قابل استفاده است و آن پروبی است که یا توسط کاربر انتخاب شده است یا در تصویربرداری قبلی مورد استفاده قرار گرفته است. به منظور تغییر پروب و یا تنظیمات (Preset) مرتبط باید مراحل زیر طی شوند:
1- کلید Prob روی پنل کنترل انتخاب شود. با این کار روی صفحه نمایش، صفحهای باز میشود که کاربردهای مربوط به هر پروب متصلشده به دستگاه را نشان میدهد.
2- در این صفحه باید زبانه متناظر با کاربرد کلینیکی موردنظر انتخاب شود؛ مثلاً، Vascular انتخاب شود. با انتخاب این زبانه، روی صفحه لمسی، پروبهای قابلاستفاده برای این کاربرد کلینیکی و پریستهای آنها نمایش داده میشوند به طوری که پریستهای کارخانه به رنگ آبی پررنگ ظاهر میشوند و پریستهای ساختهشده به وسیله کاربر به رنگ آبی کمرنگ.
3- در این مرحله باید پریست موردنظر انتخاب شود؛ مثلاً، Carotid و بعد از لمس این گزینه روی صفحه مانیتور، تصویری از اسکن B-Mode به صورت زنده نمایش داده میشود.
برای تنظیم دستی لیست پریستها لازم است از بخش system configuration استفاده شود که به طور کامل در فصل 8 از کتاب راهنمای اصلی دستگاه توضیح داده شده است.
شروع آزمایش
برای انجام تصویربرداری جدید لازم است اطلاعات بیمار وارد شود و یا اطلاعات بیماری که در حال حاضر در سیستم وجود دارد، بازیابی شود. قبل از اسکن بیمار جدید باید حتماً آزمایش قبلی بسته شده باشد. برای این منظور باید یکی از کارهای زیر انجام شود:
• کلید End Exam روی پنل کنترل فشرده شود.
• کلید New Patient روی صفحه لمسی فشرده شود.
واردکردن اطلاعات بیمار
1- کلید Patient روی پنل کنترل انتخاب شود. به این ترتیب، صفحه اطلاعات بیمار روی مانیتور نشان داده میشود.
در این صفحه چند زبانه وجود دارد که زبانه اول، General Information، اطلاعات مربوط به هویت بیمار مانند اسم، سن و ... است،
زبانه آخر، Worklist Information، اطلاعات مربوط به Modality Worklist بیمار میباشد (در صورتی که از قبل اطلاعاتی از تصویربرداری از آن بیمار در سیستم موجود باشد).
هفت زبانه دیگر اطلاعات کلینیکی مربوط به سینه (Breast)، تیروئید (Thyroid)، اندامهای شکمی (Abdominal)، زنان و زایمان (OB-GYN)، مجاری تناسلی و ادراری (Genitourinary)، MSK و عروقی (Vascular) هستند.
برای انتخاب هر کدام از این زبانهها، باید موس به مکان آن انتقال داده شود و کلید Select روی پنل کنترل فشرده شود.
2- برای واردکردن اطلاعات بیمار، با قراردادن موس در هر کدام از فضاهای خالی سفید میتوان با استفاده از صفحه کلید، اطلاعات موردنظر را در آن مکان تایپ نمود.
در فضای سفید خالی بالای صفحه کلید نیز میتوان همزمان متن در حال تایپشدن را مشاهده نمود.
با واردکردن اطلاعات وزن و قد بیمار در صفحه اطلاعات بیمار، سیستم به صورت خودکار BMI بیمار را محاسبه میکند.
بعد از واردکردن اطلاعات بیمار برای ذخیره جداگانه آن به صورت یک تصویر میتوان با استفاده از کلید Save Image روی پنل کنترل از صفحه نمایش اصلی، اسکرینشات گرفت.
فراخوانی فایل بیمار از Modality Worklist
استفاده از این ویژگی دستگاه در صورتی امکانپذیر است که دستگاه به شبکه وصل باشد و ویژگیهای DICOM برای آن فعال شده باشد.
1- ابتدا باید کلید Patient روی پنل کنترل فشرده شود. روی صفحه نمایش، صفحه اطلاعات بیمار مشخص باز میشود و صفحه لمسی مربوطه نیز روی صفحه لمسی نمایش داده میشود.
2- سپس باید روی صفحه لمسی M.Worklist انتخاب شود. به این ترتیب، Modality Worklist روی صفحه نمایش، نمایش داده میشود.
3- در این صفحه، ابتدا باید Trackball روی فایل بیمار موردنظر هدایت شود.
4- سپس کلید Select فشرده شود.
به این ترتیب صفحه اطلاعات بیمار موردنظر روی صفحه نمایش ظاهر میشود.
ویرایش اطلاعات بیمار
بخشی از اطلاعات واردشده برای بیمار جدید که در حال اسکن است و بیماری که از قبل در سیستم ثبت شده است، قابل ویرایش است. برای این کار لازم است تا کاربر فضای مربوط به اطلاعات موردنظر را در صفحه بیمار به وسیله موس انتخاب کند و با صفحه کلید، اطلاعات جدید را در آن وارد کند.
در صورتی که اطلاعاتی که سیستم به وسیله آنها بیمار را شناسایی میکند، یعنی اسم فامیل بیمار، اسم کوچک بیمار، اسم وسط بیمار، مشخصات ID بیمار، شماره دسترسی و تمام فیلدهایی که مربوط به اطلاعات DICOM ذخیرهشده برای بیمار هستند، ویرایش شوند، سیستم پیامی ظاهر میکند که در صورت اطمینان از درستی اطلاعات ویرایششده، باید گزینه Yes انتخاب شود و در غیر این صورت، No. با انتخاب Yes، بعد از ارسال اطلاعات به سرور اصلی، سیستم بیمار ویرایششده را به صورت یک بیمار مجزا از قبل از ویرایش اطلاعات، ذخیره میکند.
اتمام آزمایش
ابتدا باید اطمینان حاصل شود که کل تصاویر موردنیاز ذخیره شده باشند، سپس برای خاتمه آزمایش کافی است که کلید End Exam واقع بر پنل کنترل فشرده شود.
ذخیرهسازی دادهها
میتوان اطلاعات را به صورت تصویر تکی و یا دنبالهای از تصاویر دینامیک (کلیپ) ذخیره نمود. ذخیره کلیپ میتواند به صورت همزمان (prospective) و یا در انتهای روند اخذ فیلم (retrospective) انجام شود.
اخذ تصویر تکی
1- کلید Freeze فشرده شود.
2- کلید Save Image فشرده شود.
به این ترتیب تصویر ذخیرهشده به صورت یک آیکن تصویری کوچکشده در نوار سمت راست روی صفحه نمایش ظاهر میشود.
ذخیره کلیپ در انتهای روند تصویربرداری
1- کلید Freeze فشرده شود.
2- کلید Save Clip وقتی تصویر در حالت ثابت است، فشرده شود تا کلیپ ذخیره شود.
صدای بیپ نشان میدهد که فرآیند ذخیرهسازی کلیپ خاتمه یافته است. به این ترتیب آیکن کلیپ ذخیرهشده به نوار گوشه سمت راست تصویر منتقل میشود. قبل از شنیدن صدای بیپ نباید کلید Review فشرده شود.
ذخیره کلیپ همزمان با تصویربرداری
در حین تصویربرداری زنده میتوان کلیپ در حال اخذ را ذخیره نمود:
1- ابتدا باید کلید Save Clip فشرده شود تا فرآیند ذخیرهسازی همزمان کلیپ آغاز شود.
در این حالت فرآیند ذخیرهسازی در انتهای فاصله زمانی از پیش تعریفشده متوقف میشود که در این حالت برای نشاندادن اتمام ذخیرهسازی، دستگاه یک صدای بیپ تولید میکند.
2- با فشردن مجدد Save Clip یا Freeze، فرآیند اخذ کلیپ متوقف میشود.
در حین این نوع ذخیرهسازیِ کلیپ، نباید هیچکدام از پارامترهای تصویر، مخصوصاً Digital Zoom ،Display Format ،Dual Top/Bottom و Wide Image Mode تغییر داده شوند.
3- در نهایت، آیکن کلیپ ذخیرهشده در کنار صفحه نمایش ظاهر میشود.
تا قبل از شنیدن صدای بیپ، نباید کلید Review فشرده شود.
برش کلیپ
با استفاده از گزینه Trim روی صفحه لمسی میتوان بخشهایی را از ابتدا و انتهای کلیپی که به صورت retrospective و یا prospective اخذ شده است، برش داد. ابتدا باید Trim از صفحه لمسی انتخاب شود، سپس با استفاده از Trackball ابتدا بخش ابتدایی موردنظر انتخاب میشود و سپس بخش انتهایی موردنظر تعیین میشود و زمانی که دوباره Trim لمس شود، عملیات برش خاتمه مییابد. در نهایت، با انتخاب Save Clip، کلیپ جدید ذخیره میشود.
بازبینی یک آزمایش
در بخش بازبینی، امکان مشاهده و مقایسه دادههای اخذشده، انجام اندازهگیریها، ارسال، چاپ و ذخیرهسازی آنها روی حافظه خارجی USB ،DVD و فضاهای متناسب با دادههای دایکام، فراهم میشود. برای واردشدن به مد بازبینی، ابتدا لازم است که کلید Review، روی پنل کنترل، فشرده شود. برای بازگشت به تصویربرداری زنده کافی است تا دوباره کلید Review فشرده شود.
انتخاب و اجرای آزمایشها در حالت بازبینی
با فشردن کلید Review، دو حالت ممکن است پیش بیاید:
1- اگر آزمایشی در حال انجام است، اطلاعات آزمایش نمایش داده میشود.
2- اگر آزمایشی باز نیست، صفحه Patient Directory باز میشود. در این حالت میتوان یک یا تعداد بیشتری از آزمایشهای پیشین یک بیمار را انتخاب نمود و با انتخاب گزینه Display Selected میتوان آزمایشهای انتخابشده را باز و مشاهده نمود.
وقتی صفحه مربوط به آزمایشهای بیمار باز میشود، در نوار سمت راست صفحه نمایش، تصاویر کوچکشده از هر کدام از آزمایشهای ذخیرهشده آشکار میشوند که به آنها thumbnail گفته میشود. میتوان با استفاده از گزینههای Previous thumbnail و Next thumbnail که روی صفحه لمسی آشکار میشوند، برای جابجایی بین این تصاویر و نمایش جداگانه هر کدام استفاده کرد. از طرفی با کلیککردن روی این تصاویر نیز امکان نمایش آنها در ابعاد واقعی فراهم میشود.
مقایسه آزمایشها
اگر بخواهیم دو تصویر از دو آزمایش مختلف را با هم مقایسه کنیم، بعد از انتخاب و اجرای آزمایشها در حالت بازبینی، ابتدا لازم است در Patient Directory آن دو آزمایش انتخاب شوند. Display selected لمس شود و سپس روی اسم بیمار در سمت راست کلیک شود، در این حالت thumbnailهای مربوط به دو آزمایش ظاهر میشوند که با انتخاب تصاویر و لمس گزینه Compare میتوان دو تصویر را به صورت پهلو به پهلو مشاهده نمود. در این حالت همزمان میتوان اندازهگیریها و حاشیهنویسیها را روی هر دو تصویر انجام داد.
پرینت تصویر در حالت بازبینی
برای پرینتکردن تصاویر در حین بازبینی، بعد از انتخاب و اجرای آزمایشها در حالت بازبینی، لازم است ابتدا روی هر تصویر کلیک شود و سپس گزینه پرینت انتخاب شود.
پرینت تصاویر به صورت DICOM
بعد از انتخاب و اجرای آزمایشها در حالت بازبینی، یک یا چند تصویر که در فرآیند بازبینی آورده شدهاند، انتخاب میشوند و سپس گزینه Export to DICOM روی صفحه لمسی انتخاب میشود. در پیام نشان دادهشده باید چاپگر دایکام موردنظر انتخاب شود و روی گزینه OK کلیک شود.
پرینت تصاویر در حالت تصویربرداری زنده
برای این کار کافی است که تصویر موردنظر اخذ شود و سپس کلید Save Image روی پنل کنترل انتخاب شود.
ارسال تصاویر
بعد از انتخاب و اجرای آزمایشها در حالت بازبینی، میتوان تصاویر را به یک پرینتر سازگار با تصاویر DICOM یا سیستم شبکه بیمارستانی ارسال نمود و همینطور میتوان تصاویر را به درایور DVD روی دستگاه ارسال کرد. برای هر کدام از این کارها به ترتیب باید یا گزینه Export to DICOM یا Export as JPEG/H264 را انتخاب نمود. سپس در فرمان ظاهرشده روی صفحه نمایش، مسیر موردنظر را انتخاب نمود. فرمان کلیه مسیرهای ممکن در آن لحظه در دستگاه را ارائه میدهد.
در نهایت با انتخاب گزینه OK، تصاویر انتخابشده به پوشهای با نام بیمار و در مسیر موردنظر ارسال میشوند.
برای خارجکردن CD یا DVD باید به صورت زیر عمل شود:
درایور CD/DVD در گوشه سمت چپ پنل کنترل قرار دارد که برای بازکردن آن باید:
1- روی آیکون (CD/DVD) که در گوشه سمت راست صفحه نمایش نشان داده شده است، کلیک شود،
2- دستورالعملی که روی صفحه نمایش ارائه میشود، دنبال شود.
در صورتی که لازم باشد به صورت دستی درایور باز شود، باید گیره کاغذی را به منفذ کوچکی که در سمت راست درایور قرار دارد، وارد نمود.
برای خارجکردن حافظه USB نیز باید تا وقتی که آیکن در گوشه سمت راست صفحه نمایش نوشتن روی حافظه USB را نشان میدهد، منتظر ماند و سپس حافظه USB را خارج نمود.
پاک کردن آزمایشها و تصاویر
میتوان آزمایشهای موجود در Patient Directory را پاک کرد.
برای پاککردن یک تصویر یا بیشتر لازم است:
1- تصاویر موردنظر انتخاب شوند.
2- گزینه Delete Selected، روی صفحه لمسی، انتخاب شود.
3- روی Delete در پنجره بازشده کلیک شود.
برای پاککردن آزمایشها لازم است:
1- در Patient Directory، آزمایش موردنظر انتخاب شود، در صورتی که لازم است همه آزمایشها پاک شوند، کافی است گزینه Select All انتخاب شود.
2- Delete Selected انتخاب شود.
3- روی Delete در پنجره بازشده کلیک شود.